Szef Marynarki Wojennej zaniepokojony przeciążeniem grupy uderzeniowej lotniskowca Ford

USS Gerald R. Ford od miesięcy na morzu – i nie widać końca misji

Najnowocześniejszy lotniskowiec Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, USS Gerald R. Ford, nieprzerwanie operuje na morzu od wielu miesięcy, zarządzając kryzysami na dwóch kontynentach, podczas gdy załoga z utęsknieniem czeka na powrót do domu.

Za imponującą siłą ognia grupy uderzeniowej lotniskowca USS Gerald R. Ford kryje się jednak coraz poważniejszy problem. Główny oficer Marynarki ostrzega przed zagrożeniem, które nie rzuca się w oczy: ludzkim i mechanicznym wyczerpaniem spowodowanym kolejnym przedłużeniem misji — w momencie, gdy Pentagon rozważa opcje na wypadek potencjalnego konfliktu z Iranem.

Grupa uderzeniowa USS Gerald R. Ford między napięciami z Iranem a kryzysem w Wenezueli

USS Gerald R. Ford wraz z okrętami eskorty opuścił swoją bazę w Norfolk 24 czerwca 2025 roku. Początkowo operował na Morzu Śródziemnym, a następnie przeszedł pod dowództwo US Southern Command (SOUTHCOM), obejmując rejon Karaibów i Atlantyku.

W trakcie tego okresu grupa uderzeniowa brała udział w kilku głośnych operacjach. Uczestniczyła w Operacji Absolutne Zdecydowanie, ukierunkowanej na schwytanie wenezuelskiego przywódcy Nicolása Maduro, a obecnie wspiera Operację Południowa Włócznia — kampanię walki z przemytem narkotyków i utrzymywania presji na Caracas.

Grupa uderzeniowa Forda przebywa na morzu od ponad 200 dni, w „często intensywnych warunkach operacyjnych", bez żadnej konkretnej daty powrotu.

Tymczasem napięcia z Iranem nie słabną, a Waszyngton rozważa opcje militarne. Część osób w Pentagonie uważa, że najbardziej zaawansowany lotniskowiec Marynarki mógłby zostać skutecznie przerzucony na Bliski Wschód.

Szef Operacji Morskich (CNO), admirał Daryl Caudle, aktywnie sprzeciwia się temu scenariuszowi — przynajmniej wtedy, gdy oznaczałby on kolejne przedłużenie pobytu okrętu na morzu.

CNO Caudle: „Jestem zdecydowanym przeciwnikiem przedłużeń"

Podczas sympozjum Stowarzyszenia Marynarki Nawodnej admirał Caudle powiedział dziennikarzom, że rozumie, dlaczego Ford może wydawać się oczywistym wyborem, gdyby Biały Dom chciał szybko zademonstrować siłę wobec Iranu. Mimo to wyraźnie zaznaczył, że sprzeciwi się kolejnemu wydłużeniu misji.

Caudle zapowiedział, że będzie „szukał innego rozwiązania", zanim zgodzi się na utrzymanie Forda na morzu dłużej niż zakładano w pierwotnym harmonogramie.

Admirał ujął swoje obawy w dwóch wymiarach: wpływ na życie marynarzy oraz długofalowy stan techniczny floty.

Ludzki koszt przedłużonych misji

Caudle szczegółowo opisał, jak nieplanowane przedłużenia dotykają załogi i ich rodziny, które układają życie wokół standardowego cyklu misji trwającego około siedmiu miesięcy.

Wojskowi planują śluby, narodziny dzieci i pogrzeby bliskich w oparciu o przewidywane daty powrotu. Gdy misja przeciąga się z siedmiu do ośmiu czy dziewięciu miesięcy, te plany po prostu się rozsypują.

Caudle, prezentując się jako CNO stawiający „marynarzy na pierwszym miejscu", podkreślał, że sama niepewność niszczy morale i zdolność do utrzymania kadry — szczególnie w siłach, które od lat operują w wysokim tempie na Bliskim Wschodzie i w innych rejonach świata.

• Opóźnione powroty niszczą małżeństwa i relacje rodzinne
• Plany dotyczące opieki nad dziećmi, szkół i mieszkań ulegają dezorganizacji
• Zmiany kariery i dalsze kształcenie zostają odłożone na nieokreślony czas
• Zmęczenie na pokładzie zwiększa ryzyko błędów i wypadków

Na płaszczyźnie praktycznej przedłużenie misji to nie tylko „zostanie trochę dłużej". Oznacza przeplanowanie urlopów, wsparcia dla rodzin i całego zaplecza logistycznego. W wielu jednostkach przewidywalność stanowi część niepisanej umowy między instytucją a żołnierzami. Gdy ta umowa jest wielokrotnie łamana, efekty widać w decyzjach o rezygnacji ze służby i w malejącej zdolności pozyskiwania wykwalifikowanych kadr.

Tykająca bomba konserwacyjna

Poza problemami ludzkimi admirał ostrzegł, że każdy dodatkowy miesiąc na morzu ma bezpośrednie konsekwencje dla stanu technicznego okrętów.

Lotniskowce i okręty eskorty są wpisywane w starannie zaplanowane okna remontowe, powiązane z kontraktami stoczniowymi, harmonogramami pracowniczymi i cyklami budżetowymi. Stocznie oczekują okrętów w określonym stanie technicznym — takim, jaki odpowiada z góry ustalonej długości misji.

Gdy siedmiomiesięczny rejs zamienia się w dziewięciomiesięczny, Marynarka „eksploatuje okręty ponad zaplanowane normy", a rachunek za naprawy gwałtownie rośnie.

Caudle wyjaśnił, że komponenty, które nie były przewidziane do wymiany przy kolejnym przeglądzie, nagle wymagają pilnej interwencji. Zakres prac rozrasta się, przeciąża i tak już obciążone ekipy stoczniowe i może przesunąć koszty na kolejny rok budżetowy.

Rdza stała się najbardziej widocznym symbolem przeciążonych kadłubów, lecz jest jedynie objawem głębszego problemu gotowości bojowej — od układów napędowych po elektronikę. Do tego dochodzi efekt domina w łańcuchu logistycznym: im dłużej trwa misja, tym bardziej napięta staje się dostawa części zamiennych, rotacja ekip technicznych i harmonogram doków remontowych.

Brak lotniskowca na Bliskim Wschodzie i irański dylemat

Obecnie żaden amerykański lotniskowiec nie operuje w rejonie US Central Command (CENTCOM), obejmującym Bliski Wschód. Obecność morska w regionie jest znacznie skromniejsza niż podczas czerwcowej wojny między Izraelem a Iranem.

W strefie aktualnie stacjonują:

• Trzy niszczyciele klasy Arleigh Burke: USS McFaul, USS Mitscher, USS Roosevelt
• Trzy okręty walki przybrzeżnej: USS Tulsa, USS Santa Barbara, USS Canberra

Jeśli Biały Dom zażąda lotniskowca, najbardziej prawdopodobnym kandydatem jest USS Abraham Lincoln, operujący obecnie na Morzu Południowochińskim. Ford jest głęboko zaangażowany w operacje SOUTHCOM, a żaden inny lotniskowiec nie przebywa aktualnie w morskiej misji bojowej.

Caudle zaznaczył jednak, że lotniskowiec nie jest absolutnie niezbędny do działań militarnych w regionie. Samoloty bazujące na lądzie, okręty podwodne, dalekiego zasięgu bombowce strategiczne oraz siły sojusznicze są w stanie częściowo skompensować brak morskiej obecności.

Prawdziwa luka bez lotniskowca tkwi w obronie przeciwrakietowej i przeciwdronowej — gdzie okręty wyposażone w system Aegis stały się kluczowe dla ochrony sojuszników i baz USA.

Podczas wojny Izrael–Iran kilka amerykańskich okrętów wojennych chroniło izraelską przestrzeń powietrzną i regionalne instalacje przed rakietami i dronami. Powtórzenie takiego poziomu osłony bez grupy uderzeniowej lotniskowca w pobliżu jest znacznie trudniejsze.

Przedłużona misja Forda i cień okrętu Nimitz

Obecna wyprawa Forda zaczęła się jako standardowa misja na Morzu Śródziemnym. Okręt opuścił Norfolk zaledwie kilka dni przed Wojną 12 Dni między Izraelem a Iranem oraz przed amerykańskimi uderzeniami w ramach Operacji Młot Północy na irańskie obiekty nuklearne.

W październiku prezydent Donald Trump nakazał przerzucenie lotniskowca do rejonu SOUTHCOM w odpowiedzi na rosnące napięcia z Wenezuelą. Tam niszczyciele USS Winston S. Churchill, USS Bainbridge i USS Mahan trwają u boku lotniskowca, prowadząc misje antynarkotyków i utrzymując presję na rząd Maduro.

Choć misja zbliża się do ósmego miesiąca, wciąż pozostaje poniżej pewnego niedawnego i szczególnie bolesnego rekordu. W latach 2020–21 USS Nimitz pozostawał w misji przez 341 dni podczas pandemii COVID-19 — był to najdłuższy rejs lotniskowca od czasów wojny w Wietnamie.

Dowództwo Marynarki często powołuje się na rejs Nimitza jako ostrzeżenie: była to decyzja podjęta w trybie awaryjnym, która odpowiedziała na doraźną potrzebę, ale zostawiła głęboki ślad zarówno na ludziach, jak i na samym okręcie.

Dylemat gotowości: „okradać Piotra, by zapłacić Pawłowi"

Caudle opisał efekt wielokrotnych przedłużeń jako kaskadowy problem. Wymaganie więcej od dzisiejszej grupy lotniskowcowej ogranicza możliwości Marynarki jutro.

Okręty wracające późno i w złym stanie technicznym spędzają więcej czasu w stoczni. Przyszłe misje opóźniają się, albo inne grupy są zmuszane do niespodziewanego przyspieszenia tempa operacji — rozlewając presję na całą flotę. W perspektywie lat taki cykl podkopuje zdolność Marynarki do utrzymywania wiarygodnej i ciągłej obecności w kilku regionach jednocześnie.

Każde przedłużenie kupuje krótkoterminową elastyczność kosztem długoterminowej zdolności do projekcji siły — to klasyczny układ „okradania Piotra, by zapłacić Pawłowi".

Bliski Wschód był w ostatnich latach szczególnie pochłaniającym zasoby rejonem. Trwałe misje na Morzu Czerwonym i powtarzające się kryzysy w całym regionie konsumowały okręty i samoloty pierwotnie przeznaczone na inne teatry działań — w tym na Indo-Pacyfik.

Jak szybko Marynarka może zareagować, gdy zadzwoni Trump

Mimo zastrzeżeń Caudle podkreślił, że flota wykona rozkazy, gdy przyjdzie ich czas. Zaznaczył, że Marynarka jest w stanie rozmieścić siły w potrzebnym miejscu w ciągu około dwóch tygodni, co świadczy o jej ekspedycyjnym charakterze.

Każdy ruch w kierunku rejonu CENTCOM byłby koordynowany z dowódcami regionalnymi i mógłby łączyć lotniskowiec, okręty nawodne, okręty podwodne oraz wspólne środki lotnicze — w zależności od oceny ryzyka i celów politycznych.

Dlaczego grupy uderzeniowe lotniskowców mają tak ogromne znaczenie

Dla osób spoza środowiska obronnego warto wyjaśnić: grupa uderzeniowa lotniskowca to znacznie więcej niż jeden duży okręt. Ford operuje w asyście niszczycieli, krążowników, a niekiedy okrętów podwodnych, wspieranych przez jednostki zaopatrzeniowe. Razem zapewniają:

• Siłę powietrzną: myśliwce szturmowe, samoloty walki elektronicznej i systemy wczesnego ostrzegania
• Obronę przeciwrakietową: okręty eskorty z systemem Aegis wykrywające i niszczące zagrożenia powietrzne
• Kontrolę morską: zdolność do utrzymywania szlaków żeglugowych otwartymi lub ich odmawiania przeciwnikowi
• Dowodzenie i łączność: pływająca kwatera główna dla operacji połączonych

Ten pakiet czyni z grupy lotniskowcowej wyjątkowy sygnał polityczny i militarny zarazem. Skierowanie grupy w stronę Iranu komunikuje coś zupełnie innego niż rotacja eskadry odrzutowców do bazy lądowej w jednym z państw Zatoki — nawet jeśli surowa siła ognia jest porównywalna.

Scenariusze, jeśli misja Forda nie zostanie przedłużona

Jeżeli Caudle'owi uda się powstrzymać kolejne przedłużenie dla Forda, planiści będą musieli przesunąć inne pionki na szachownicy.

Jeden z prawdopodobnych scenariuszy zakłada, że USS Abraham Lincoln przemieści się z Morza Południowochińskiego na Ocean Indyjski i do Zatoki Perskiej, podczas gdy samoloty bazujące na lądzie w Europie i państwach Zatoki wypełnią lukę do jego przybycia. Inny wariant opiera się bardziej na okrętach podwodnych i bombowcach dalekiego zasięgu, utrzymując skromniejszą obecność nawodną, ale zachowując wiarygodne opcje uderzeniowe.

Istnieje też mniej widoczne, lecz polityczne ryzyko: na Bliskim Wschodzie sojusznicy często interpretują obecność lub nieobecność amerykańskiego lotniskowca jako barometr zaangażowania Waszyngtonu. Znalezienie alternatyw uspokajających partnerów, bez niszczenia systemów konserwacji i zarządzania personelem floty, będzie wymagało wyjątkowo delikatnego wyważenia interesów.

Kluczowe pojęcia i ich znaczenie dla gotowości bojowej

W centrum tej debaty stoją dwa kluczowe pojęcia: „czas trwania misji" i „pakiet konserwacyjny". Czas trwania misji to zaplanowany okres, jaki okręt spędza z dala od bazy macierzystej. Od niego zależy wszystko — od wynagrodzeń i dodatków po wsparcie dla rodzin i cykle szkoleniowe.

Pakiet konserwacyjny to uzgodniony zestaw napraw i modernizacji, które stocznia przeprowadza po powrocie okrętu. Opiera się on na założeniu określonego poziomu eksploatacji. Gdy misja nieoczekiwanie się wydłuża, systemy zużywają się bardziej niż przewidziano, co zmusza inżynierów do otwierania kolejnych podzespołów i wydłuża czas w doku remontowym. To z kolei przesuwa harmonogram prac dla kolejnego okrętu w kolejce.

Dlatego opór Caudle'a wobec kolejnego przedłużenia misji Forda nie dotyczy wyłącznie tego jednego lotniskowca. To konfrontacja z fundamentalnym pytaniem: jak bardzo Marynarka może się rozciągać, odpowiadając na dzisiejsze kryzysy, nie wyjaławiając przy tym zdolności do reagowania na następne.