Program Motability – kluczowe wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami

Program Motability od lat stanowi nieocenione wsparcie dla milionów osób żyjących z niepełnosprawnościami. W tym roku wchodzą jednak w życie istotne zmiany, które odczuje część uczestników schematu. Dotyczą one nowych opłat podatkowych od zaliczek, podatku od składek ubezpieczeniowych oraz usunięcia z programu niektórych pojazdów wyższej klasy.

Na czym polega ten program? Osoby pobierające wyższy lub rozszerzony składnik mobilności w ramach świadczeń dla niepełnosprawnych mogą wymienić część lub całość swoich wypłat na leasing nowego samochodu bądź pojazdu przystosowanego do ich potrzeb.

Ponad 815 000 osób korzysta ze schematu

Z programu korzysta obecnie ponad 815 000 beneficjentów pobierających Personal Independence Payment lub Disability Living Allowance. Departament Pracy i Emerytur zapowiedział, że określone grupy świadczeniobiorców PIP i DLA zostaną objęte ochroną przed nowymi regulacjami. Co ważne – nowe zasady będą dotyczyć wyłącznie nowych wnioskodawców.

Nadchodzące zmiany podatkowe ogłoszone przez rząd

Rząd Partii Pracy poinformował jeszcze w ubiegłym roku, że schemat Motability zostanie objęty nowymi obciążeniami podatkowymi. Latem tego roku program wprowadzi dodatkowe opłaty związane z podatkami, przebiegiem pojazdu oraz oponami dla uczestników schematu – wszystko to w ramach działań mających na celu ograniczenie kosztów świadczeń socjalnych.

Co dokładnie oznaczają nowe przepisy?

Zgodnie z nowymi regulacjami do ceny zaliczkowej pojazdu zostanie doliczony 20% podatek VAT. Ponadto do części ubezpieczeniowej leasingu zastosowany będzie 12% podatek od składek ubezpieczeniowych (IPT). To realne koszty, które odczują nowi uczestnicy programu.

Kto jest chroniony przed nowymi zasadami?

Kilka grup beneficjentów zostało wyraźnie wyłączonych spod działania nowych przepisów. Oto najważniejsze informacje:

Aktywne umowy leasingowe pozostają bez zmian aż do momentu ich wygaśnięcia.
Każda osoba, która złoży zamówienie przed 1 lipca 2026 roku, zachowa obecne ceny i warunki – nawet jeśli dostawa pojazdu nastąpi po tej dacie.
Użytkownicy Wózkowo Dostępnych Pojazdów (Wheelchair Accessible Vehicles) nadal będą zwolnieni z opłat VAT i IPT.

Wpływ regionalny – co ze Szkocją?

Wprowadzone zmiany dotyczą na razie wyłącznie ogólnokrajowego programu działającego w całej Wielkiej Brytanii. Rząd Szkocji wciąż analizuje, w jaki sposób nowe przepisy wpłyną na szkocki program Accessible Vehicles and Equipment.

Nowy obowiązek instalacji lokalizatora GPS

Od kwietnia 2026 roku wszyscy nowi uczestnicy programu – niezależnie od wieku – muszą mieć zainstalowany lokalizator Drive Smart. Dotychczas wymóg ten dotyczył głównie kierowców poniżej 25. roku życia. Warto przypomnieć, że po ubiegłorocznym budżecie cały schemat stoi wobec nowych zobowiązań podatkowych sięgających 300 milionów funtów.