Wyraźny wzrost zachorowań od połowy lat 2010.

Rak piersi przez długi czas uważany był za chorobę dotykającą głównie starsze kobiety. Nowe badania obalają jednak ten mit — kobiety w wieku 20, 30 i wczesnych 40 lat chorują dziś znacznie częściej niż jeszcze kilka lat temu. Obszerna analiza przeprowadzona przez Washington University School of Medicine potwierdza ten niepokojący trend, który ma bezpośrednie znaczenie również dla Europy.

Badanie obejmowało kobiety w wieku od 20 do 49 lat na przestrzeni prawie dwóch dekad. Przez długi czas sytuacja pozostawała względnie stabilna, ale około 2016 roku nastąpił wyraźny przełom:

2000 r.: około 64 przypadki na 100 000 kobiet
2016 r.: niewielki wzrost do około 66 przypadków
po 2016 r.: roczny przyrost na poziomie około 3,8%
2019 r.: około 74 przypadki na 100 000 kobiet

Specjaliści określają ten moment mianem „wyraźnego punktu zwrotnego", który podważa dotychczasowe przekonania na temat raka piersi.

Gwałtowny wzrost guzów zależnych od hormonów

Szczególnie uderzający jest dynamiczny wzrost liczby guzów z receptorem estrogenowym. Jednocześnie inne typy nowotworów piersi wykazują tendencję spadkową.

Guzy te rozwijają się pod wpływem hormonu estrogenu — gdy łączy się on z odpowiednimi receptorami, pobudza wzrost komórek rakowych.

Wniosek: coraz więcej zachorowań ma bezpośredni związek z gospodarką hormonalną organizmu.

Możliwe przyczyny tkwiące w nowoczesnym stylu życia

Badanie nie wskazuje jednoznacznych przyczyn, jednak inne prace naukowe sugerują kilka istotnych czynników ryzyka:

wczesna pierwsza miesiączka i późna menopauza
nadwaga, szczególnie nadmiar tkanki tłuszczowej w okolicach brzucha
regularne spożywanie alkoholu
hormonalna antykoncepcja (w zależności od rodzaju i czasu stosowania)
brak aktywności fizycznej i siedzący tryb życia
wpływ środowiska, w tym substancje zaburzające gospodarkę hormonalną

Co ciekawe, podczas gdy guzy hormonozależne przybywają, inne formy nowotworów cofają się — co może stanowić punkt wyjścia do skuteczniejszej profilaktyki.

Różnice między grupami społecznymi

Analiza ujawnia także wyraźne dysproporcje między poszczególnymi grupami kobiet:

Czarne kobiety w wieku 20–29 lat mają około 53% wyższe ryzyko zachorowania niż białe kobiety
W przedziale wiekowym 30–39 lat różnica ta wynosi wciąż około 15%
Po 40. roku życia trend ten częściowo się odwraca
Kobiety latynoskie wykazują najniższe wskaźniki zachorowań

Różnice te mogą wynikać z czynników genetycznych, stylu życia oraz nierównego dostępu do opieki medycznej.

Wcześniejsze diagnozy — ale nie zawsze wystarczające

Pozytywnym sygnałem jest fakt, że coraz więcej przypadków wykrywanych jest we wczesnym stadium 1. Składa się na to kilka czynników:

lepsza jakość badań obrazowych (mammografia, ultrasonografia, rezonans magnetyczny)
większa świadomość genetycznych uwarunkowań ryzyka (BRCA1, BRCA2)
częstsze samobadanie piersi

Mimo to część nowotworów nadal pozostaje niewykryta i diagnozowana dopiero w stadium 4, kiedy choroba zdążyła się już rozprzestrzenić.

Na co powinny zwracać uwagę młode kobiety

dobrze poznać własne ciało i poważnie traktować wszelkie zmiany
wcześnie rozmawiać z lekarzem o rodzinnych obciążeniach chorobowych
skorzystać z poradnictwa genetycznego w przypadku historii zachorowań w rodzinie
dbać o dietę, aktywność fizyczną i prawidłową masę ciała
nie ignorować niepokojących objawów