Zupa, która smakuje jak dom
Są zupy, które od razu przywołują ciepłe wspomnienia — i ta jest właśnie taką. Gęsta, aksamitna, z delikatną słodyczą grochu, którą pięknie równoważą słoność szynki i subtelny wędzonkowy aromat. Sprawdza się doskonale jako lekki obiad lub rozgrzewająca kolacja w chłodniejsze dni. I jak wiele zup z roślin strączkowych — następnego dnia smakuje jeszcze lepiej.
Dlaczego warto ją przygotować
- Zrównoważony smak: łagodna słodycz + słoność szynki + nutka wędzonki.
- Kremowość bez sztuczek: gęstnieje naturalnie, gdy groch się rozgotowuje.
- Świetna do przygotowania z wyprzedzeniem: spokojnie czeka w lodówce i z każdą godziną robi się lepsza.
- Wydajna porcja: wystarczy dla całej rodziny, do pojemników na lunch i jeszcze zostanie na mrożenie.
Czas przygotowania i wydajność
- Czas przygotowania: 15 min
- Czas gotowania: 1 godz. 30 min
- Czas całkowity: 1 godz. 45 min
- Porcje: 8
Składniki
| Składnik | Ilość |
|---|---|
| Masło | 2 łyżki stołowe (ok. 30 g) |
| Seler naciowy, pokrojony w kostkę | 2 łodygi |
| Cebula, pokrojona w kostkę | ½ sztuki |
| Czosnek, w plasterki | 3 ząbki |
| Suchy groch łuskany, dokładnie przepłukany | 450 g |
| Szynka gotowana, pokrojona w kostkę | 450 g |
| Liść laurowy | 1 sztuka |
| Bulion drobiowy | 1 l |
| Woda | 600 ml |
| Sól i świeżo mielony pieprz czarny | do smaku |
Sposób przyrządzenia
- Najpierw przygotuj składniki: pokrój seler i cebulę w kostkę, czosnek w plasterki, szynkę w kostkę. Przepłucz groch pod bieżącą wodą, aż woda stanie się klarowna.
- Podsmaż bez rumienienia: w dużym garnku (najlepiej o grubym dnie) roztop masło na średnio-małym ogniu. Dodaj seler, cebulę i czosnek, gotuj przez 5–8 minut, aż cebula stanie się szklista.
- Gotuj na wolnym ogniu: dołóż groch, szynkę i liść laurowy. Wlej bulion i wodę, wymieszaj i zagotuj całość. Następnie zmniejsz ogień do małego, przykryj garnek częściowo i gotuj przez około 1 godz. 15 min (lub do momentu, gdy groch będzie całkowicie miękki).
- Co jakiś czas mieszaj, szczególnie pod koniec gotowania, żeby zupa nie przywarła do dna.
- Jeśli na początku pojawi się piana, zetrzyj ją łyżką — dzięki temu smak będzie czystszy.
- Dopasuj konsystencję i smak: gdy groch jest miękki, a zupa gęsta, wyłącz ogień. Dopraw na samym końcu solą i pieprzem — szynka i bulion już wnoszą sól, więc uważaj z jej dozowaniem. Jeśli zupa wyjdzie zbyt gęsta, dolej trochę gorącej wody i wymieszaj.
- Podawaj: przed podaniem wyjmij liść laurowy.
Wskazówki kulinarne
- Moczenie nie jest konieczne: groch łuskany zazwyczaj go nie wymaga, ale 30–60 minut w wodzie może nieznacznie skrócić czas gotowania i zapewnić bardziej równomierne rozgotowanie.
- Kremowość pod kontrolą: żeby uzyskać bardziej aksamitną konsystencję, zblenduj tylko część zupy blenderem ręcznym (przez 30–60 sekund) i zostaw resztę z teksturą.
- Mieszaj przez ostatnie 20 minut: to wtedy zupa najszybciej gęstnieje i istnieje największe ryzyko przywarcia do dna.
- Sól naprawdę na końcu: połączenie szynki i bulionu bardzo łatwo sprawia, że zupa staje się za słona.
- Przy podgrzewaniu: ta zupa znacznie gęstnieje po ostygnięciu — to normalne, wystarczy dolać odrobinę wody, żeby przywrócić właściwą konsystencję.
Warianty przepisu
- Bardziej wędzona: użyj mocniej wędzonej szynki lub dodaj niewielką ilość wędzonego mięsa (pamiętaj o zrównoważeniu soli na końcu).
- Z większą ilością warzyw: dodaj marchewkę pokrojoną w drobną kostkę do podsmażania razem z selerem i cebulą.
- Bez nabiału: zamień masło na oliwę z oliwek — metoda gotowania pozostaje taka sama.
- Z pikantną nutą: na koniec dopraw szczyptą chili lub cayenne (ostrożnie, żeby nie zdominowały smaku zupy).
- Świeże wykończenie: posyp porcję posiekaną natką pietruszki lub szczypiorkiem tuż przed podaniem.
Wartości odżywcze
Na porcję:
| Składnik odżywczy | Ilość na porcję |
|---|---|
| Kalorie | 374 kcal |
| Białko | 25 g |
| Tłuszcz | 14 g |
| Węglowodany | 37 g |
Szczegółowa tabela wartości odżywczych:
| Składnik | Ilość | % Dziennej wartości* |
|---|---|---|
| Tłuszcz całkowity | 14 g | 18% |
| Tłuszcze nasycone | 6 g | 29% |
| Cholesterol | 40 mg | 13% |
| Sód | 1187 mg | 52% |
| Węglowodany całkowite | 37 g | 13% |
| Błonnik pokarmowy | 15 g | 54% |
| Cukry całkowite | 6 g | — |
| Białko | 25 g | 50% |
| Witamina C | 23 mg | 25% |
| Wapń | 54 mg | 4% |
| Żelazo | 3 mg | 17% |
| Potas | 805 mg | 17% |
*% Dziennych wartości odniesienia. Wartości przybliżone — mogą się różnić w zależności od rodzaju bulionu i szynki. Szczególnie poziom sodu może być znacznie wyższy.
Propozycje podania
- Podawaj z chrupiącym, wiejskim chlebem lub grzankami.
- Skrop porcję oliwą z oliwek — doda aromatu i złagodzi smak.
- Dla równowagi warto podać ostrą zieloną sałatkę z octem lub sokiem z cytryny.
- Do picia: woda gazowana z cytryną lub lekkie białe wino.
Przechowywanie i podgrzewanie
- Lodówka: ostudź i przechowuj w szczelnie zamkniętym pojemniku — zupa pozostaje świeża przez 3–4 dni.
- Podgrzewanie: podgrzewaj na małym ogniu, mieszając, aż będzie dobrze gorąca. W razie potrzeby doreguluj konsystencję wodą. Unikaj wielokrotnego podgrzewania — najlepiej podgrzać tylko tę porcję, którą zamierzasz zjeść.
- Mrożenie: mróź w pojedynczych porcjach — zupa zachowuje dobrą jakość przez 2–3 miesiące. Rozmrażaj w lodówce i podgrzewaj powoli, aby zachować właściwą teksturę.
