Są zupy, które smakują jak dom — i ta właśnie do nich należy. Gęsta, aksamitna, z delikatną słodyczą grochu, którą równoważy słonawy, lekko wędzony smak szynki. Sprawdzi się zarówno jako prosty obiad, jak i rozgrzewająca kolacja w sezonie jesienno-zimowym. A jak to bywa z zupami na bazie roślin strączkowych — następnego dnia smakuje jeszcze lepiej.
Dlaczego warto ją przygotować
- Zrównoważony smak: łagodna słodycz + słoność szynki + subtelna wędzona nuta.
- Kremowa bez sztuczek: gęstnieje naturalnie, gdy groch się rozgotowuje.
- Świetna do przygotowania z wyprzedzeniem: dobrze się przechowuje i „dojrzewa" z dnia na dzień.
- Wydajna: wystarcza dla całej rodziny, do pojemników na lunch i do zamrożenia.
Czas przygotowania i porcje
- Czas przygotowania: 15 min
- Czas gotowania: 1 godz. 30 min
- Czas całkowity: 1 godz. 45 min
- Porcje: 8
Składniki
| Składnik | Ilość |
|---|---|
| Masło | 2 łyżki stołowe (ok. 30 g) |
| Seler naciowy, pokrojony w kostkę | 2 łodygi |
| Cebula, pokrojona w kostkę | ½ sztuki |
| Czosnek, pokrojony w plasterki | 3 ząbki |
| Groch łuskany suchy, dobrze opłukany | 450 g |
| Szynka gotowana, pokrojona w kostkę | 450 g |
| Liść laurowy | 1 sztuka |
| Bulion drobiowy | 1 l |
| Woda | 600 ml |
| Sól i świeżo mielony czarny pieprz | do smaku |
Instrukcje
- Najpierw przygotuj składniki: pokrój seler i cebulę w kostkę, czosnek w plasterki, szynkę w kostkę. Opłucz groch pod bieżącą wodą, aż będzie przejrzysta.
- Podsmaż bez rumienienia: roztop masło w dużym garnku (najlepiej z grubym dnem) na średnio-małym ogniu. Dodaj seler, cebulę i czosnek, gotuj 5–8 minut, aż cebula stanie się szklista.
- Gotuj na wolnym ogniu: dodaj groch, szynkę i liść laurowy. Wlej bulion i wodę, zamieszaj i doprowadź do wrzenia. Zmniejsz ogień do bardzo małego, przykryj garnek do połowy i gotuj około 1 godz. 15 min (lub do momentu, gdy groch będzie całkowicie miękki).
- Mieszaj od czasu do czasu, szczególnie pod koniec gotowania, żeby zupa nie przywarła do dna.
- Jeśli na początku pojawi się piana, zbierz ją łyżką — to pozwoli uzyskać czystszy smak.
- Dopasuj konsystencję i dopraw: gdy groch jest miękki, a zupa odpowiednio gęsta, wyłącz ogień. Dopraw na końcu solą i pieprzem — szynka i bulion same w sobie są już dość słone. Jeśli zupa będzie zbyt gęsta, dodaj trochę gorącej wody i zamieszaj.
- Podawaj: przed podaniem wyjmij liść laurowy.
Wskazówki kucharskie
- Moczenie jest opcjonalne: groch łuskany zazwyczaj nie wymaga namaczania, ale 30–60 minut w wodzie może nieco skrócić czas gotowania i zapewnić równomierniejsze rozgotowanie.
- Kremowość pod kontrolą: dla bardziej aksamitnej zupy zblenduj tylko część blenderem ręcznym (30–60 sekund) i zostaw resztę z teksturą.
- Mieszaj przez ostatnie 20 minut: właśnie wtedy zupa najbardziej gęstnieje i najłatwiej przywiera do dna.
- Sól naprawdę na końcu: połączenie szynki i bulionu sprawia, że łatwo przesolić.
- Przy podgrzewaniu: ta zupa znacznie gęstnieje po ostygnięciu — to normalne. Przy odgrzewaniu wystarczy dolać trochę wody, by przywrócić odpowiednią konsystencję.
Wariacje przepisu
- Bardziej wędzona: użyj mocniej wędzonej szynki lub dodaj niewielką ilość wędzonego mięsa (na końcu wyrównaj słoność).
- Więcej warzyw: dodaj marchewkę pokrojoną w kostkę do podsmażania razem z selerem i cebulą.
- Bez nabiału: zamień masło na oliwę z oliwek — metoda pozostaje taka sama.
- Pikantny akcent: na koniec dodaj szczyptę chili lub cayenne, uważając, by nie zagłuszyć pozostałych smaków.
- Świeży akcent przy podaniu: posyp posiekaną natką pietruszki lub szczypiorkiem.
Wartości odżywcze
Na porcję:
| Składnik odżywczy | Ilość na porcję |
|---|---|
| Kalorie | 374 kcal |
| Białko | 25 g |
| Tłuszcz | 14 g |
| Węglowodany | 37 g |
Szczegółowa tabela wartości odżywczych:
| Składnik | Ilość | % Dziennej wartości* |
|---|---|---|
| Tłuszcz ogółem | 14 g | 18% |
| Tłuszcze nasycone | 6 g | 29% |
| Cholesterol | 40 mg | 13% |
| Sód | 1187 mg | 52% |
| Węglowodany ogółem | 37 g | 13% |
| Błonnik pokarmowy | 15 g | 54% |
| Cukry ogółem | 6 g | – |
| Białko | 25 g | 50% |
| Witamina C | 23 mg | 25% |
| Wapń | 54 mg | 4% |
| Żelazo | 3 mg | 17% |
| Potas | 805 mg | 17% |
*% Dziennych wartości referencyjnych. (Wartości przybliżone; mogą się różnić w zależności od rodzaju bulionu i szynki — zawartość sodu może być znacznie wyższa.)
Propozycje podania
- Podawaj z chrupiącym chlebem wiejskim lub grzankami.
- Łyżeczka oliwy z oliwek wlanej na talerz doda aromatu i złagodzi smak.
- Dla równowagi smakowej świetnie sprawdzi się kwaśna sałatka zielona z octem lub sokiem z cytryny.
- Do picia: woda gazowana z cytryną lub lekkie białe wino.
Przechowywanie i podgrzewanie
- Lodówka: ostudź i przechowuj w szczelnie zamkniętym pojemniku; spożyj w ciągu 3–4 dni.
- Podgrzewanie: na małym ogniu, mieszając, aż zupa będzie dobrze gorąca. W razie potrzeby rozcieńcz wodą. Unikaj wielokrotnego podgrzewania — najlepiej odgrzewać tylko tę porcję, którą zamierzasz zjeść.
- Zamrażanie: zamrażaj w pojedynczych porcjach; zachowuje dobrą jakość przez 2–3 miesiące. Rozmrażaj w lodówce i podgrzewaj powoli, by zachować odpowiednią teksturę.
